Η κοινωνική διάσταση του ορθοδόξου Μοναχισμού († Αρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ι. Μ. Γρηγορίου Αγίου Όρους)

Η διάσταση του ορθοδόξου Μοναχισμού κατά βάθος είναι μόνο κοινωνική. Φεύγοντας από τον κόσμο ο μοναχός ζητεί την αληθινή κοινωνικότητα, δηλαδή την εν αγάπη κοινωνία με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.

Αυτή την θεανθρώπινη κοινωνικότητα πολύ δύσκολα μπορεί να επιτύχει στον κόσμο, όπου συνήθως η κοινωνικότητα περιορίζεται σε τυπικές, συμβατικές και εξωτερικές κοινωνικές σχέσεις. Όπως χαρακτηριστικά λέ­γει ο πατήρ Δημήτριος

Μοναχισμὸς καὶ Ἅγιον Ὅρος

Ὁ μοναχισμὸς εἶναι στάση βίου, ἡ ὁποία, πρὶν ἀκόμη καταπαύσουν οἱ διωγμοὶ κατὰ τῶν χριστιανῶν, ἐκδηλώθηκε ὡς ἀντίδραση στὴν τάση πρὸς ἐκκοσμίκευση τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ ἀνθρώπινες ἀδυναμίες τῶν χριστιανῶν θεωροῦνται ἰσχυρὸ ἐπιχείρημα γιὰ νὰ χαρακτηριστεῖ τὸ εὐαγγελικὸ κήρυγμα ὑπέρτατη οὐτοπία καὶ νὰ θεωρηθοῦν οἱ ἐντολὲς του ὑπερβαίνουσες τρομακτικὰ τὶς βιολογικὲς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου. Οἱ ἐπικριτὲς παραβλέπουν παντελῶς τὰ ἀσκητικὰ ἐπιτεύγματα, ὅπως παραβλέπουν καὶ τὰ ἐπιτεύγματα τῶν μαρτύρων τῆς πίστεως. Καὶ ἡ ἐξήγηση εἶναι ἁπλή.

Απορώ πως σε κλέβει το ταγκαλάκι, ενώ εσύ μπορείς να κλέψης τον Παράδεισο!

-Γέροντα, κλέβομαι από τα πάθη μου. Άλλοτε με κλέβει η φιλαυτία, άλλοτε η εξωστρέφεια... 

-Αν αφήνη κανείς τους κλέφτες να τον κλέβουν, μπορεί ποτέ να πλουτίση; Κι εσύ, αν αφήσης να σε κλέβουν τα πάθη, μπορείς να κάνης προκοπή; Πάντα φτωχή θα είσαι, γιατί, όσα μαζεύεις, θα τα

Ο ΤΑΠΕΙΝΟΣ ΕΧΕΙ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΡΕΤΕΣ

-Γέροντα, πέστε μας κάτι, πριν φύγετε. 

-Τι να σας πω; Τόσα σας είπα! 

-Πέστε μας κάτι, για να το δουλέψουμε, μέχρι να ξαναρθήτε. 

-Ε, αφού επιμένετε, να σας πω ... Μία είναι η αρετή, η ταπείνωση επειδή όμως δεν το καταλαβαίνετε, άντε, να σας πω και την αγάπη. Αλλά, όποιος έχει ταπείνωση, δεν έχει και αγάπη;