Ύμνος του Μεγάλου Αποδείπνου: Κύριε των Δυνάμεων

 

Ι.Μ. ΑΓ. ΘΕΟΔΩΡΑΣ, 25 Απριλίου 2013

Αρχ. Δωρόθεος Τζεβελέκας

Κύριε των Δυνάμεων, μεθ' ημών γενού, άλλον γαρ εκτός σου βοηθόν, εν θλίψεσιν ουκ έχομεν, Κύριε των Δυνάμεων, ελέησον ημάς.

Από την Υμνολογία των Χριστουγέννων: Τί σοι προσενέγκωμεν Χριστέ, Σήμερον ο Χριστός

Ο ύμνος που έγινε εικόνα: Τοιχογραφία του 16ου αιώνα. Καθολικό της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου (΄Αγιον ΄Ορος)

Τί σοι προσενέγκωμεν Χριστέ, ὅτι ὤφθης ἐπὶ γῆς ὡς ἄνθρωπος δι’ ἡμᾶς; ἕκαστον γὰρ τῶν ὑπὸ σοῦ γενομένων κτισμάτων, τὴν εὐχαριστίαν σοι προσάγει· οἱ Ἄγγελοι τὸν ὕμνον, οἱ οὐρανοὶ τὸν Ἀστέρα, οἱ Μάγοι τὰ δῶρα, οἱ Ποιμένες τὸ θαῦμα, ἡ γῆ τὸ σπήλαιον, ἡ ἔρημος τὴν φάτνην· ἡμεῖς δὲ Μητέρα Παρθένον· ὁ πρὸ αἰώνων Θεὸς ἐλέησον ἡμᾶς.

Νεοελληνική μετάφραση: Τι να σου προσφέρουμε, Χριστέ, που φανερώθηκες στη γη σαν άνθρωπος για χάρη μας; Διότι καθένα από τα δημιουργήματα, που εσύ έπλασες, σου εκφράζει (με το δικό του τρόπο) την ευχαριστία και ευγνωμοσύνη του: οι Άγγελοι σε υμνολογούν, οι ουρανοί δίνουν τον Αστέρα (που οδηγεί τους μάγους) οι Μάγοι σου προσφέρουν τα δώρα τους οι βοσκοί δείχνουν το θαυμασμό τους• η γη (προσφέρει) το σπήλαιο• η έρημος τη φάτνη• εμείς δε οι άνθρωποι (σου δίνουμε) μια Μητέρα Παρθένο. Εσύ που είσαι ο προαιώνιος Θεός, ελέησέ μας.

Από την Υμνολογία των Χριστουγέννων: Ἔσωσε λαόν

Α΄ ωδή Ιαμβικού Κανόνα των Χριστουγέννων

 Ψάλλουν ο Γέρων Δανιήλ Δανιηλίδης και ο μον. Στέφανος Δανιηλίδης,  κελί της ιεράς Αδελφότητος των Δανιηλαίων 

Η ερμηνεία του Ύμνου στην νεοελληνική:

Ἔσωσε λαόν, θαυματουργῶν Δεσπότης Ὑγρὸν θαλάσσης, κῦμα χερσώσας πάλαι. Ἑκὼν δὲ τεχθεὶς ἐκ Κόρης, τρίβον βατὴν Πόλου τίθησιν ἡμῖν· ὃν κατ᾿ οὐσίαν Ἶσόν τε Πατρί, καὶ βροτοῖ δοξάζομεν. 

Ερμηνεία: Ὁ Δεσπότης Θεὸς Λόγος ποὺ ἔσωσε τότε θαυματουργικὰ τὸν λαὸ τοῦ Ἰσραήλ (ἀπὸ τὴν τυραννία τοῦ Φαραώ), μετατρέποντας σὲ χέρσο τὸ κύμα τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας, συγκατένευσε τώρα νὰ σαρκωθεῖ καὶ νὰ γεννηθεῖ ἀπὸ Παρθένο Κόρη, κάνοντας βατὸ σὲ ἐμᾶς τὸν δρόμο τοῦ Οὐρανοῦ. Ἂς δοξάσουμε Αὐτὸν ποὺ εἶναι τέλειος Θεὸς καὶ τέλειος Ἄνθρωπος.

Μουσικά Κείμενα- Κυριακή Ε΄ Λουκά

Ά αντίφωνον του δ΄ ήχου – Ψάλλει χορός νέων κατά το αγιορείτικο ύφος

Εκ Νεότητός Μου

Χορός Βατοπαιδινών Πατέρων 

 Ο Χερουβικός ύμνος,

μέλος ιερομονάχου Γαβριήλ Κουντιάδου, ήχος δ’ λέγετος

ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

Το απτόητο φρόνημα του Αγίου Μάμα

«Αὐτοθελῶς πρός τούς ἀγῶνας ἐχώρησας, ἀπτοήτῳ, ἔνδοξε, φρονήματι∙ τόν γάρ Χριστόν εἶχες συνεργόν, θείᾳ δυναστείᾳ τό ἀσθενές σου ρωννύοντα, καί μάρτυρα δεικνύντα τῶν αὐτῶν παθημάτων, καί τῆς ἄνω λαμπρότητος μέτοχον» (ὠδή δ΄).

(Προχώρησες, ένδοξε, με τη θέλησή σου προς τους (μαρτυρικούς) αγώνες, με άφοβο φρόνημα. Διότι είχες συνεργό τον Χριστό, ο Οποίος ενίσχυε την ασθένεια (της ανθρώπινης φύσης σου) και σε φανέρωνε μάρτυρα των δικών Του παθημάτων και μέτοχο της ουράνιας λαμπρότητας).

Ο άγιος υμνογράφος προβαίνει σε μία γενική θα λέγαμε εκτίμηση του μαρτυρίου του αγίου Μάμα. Δεκαπεντάχρονο παιδί αυτός, γιος

"Θεαρχίω νεύματι", Κων. Πρίγγου - Χορὸς Κωνσταντινουπολιτών ὑπὸ Θρ. Στανίτσα

Πρόκειται γιὰ τὸ οκτάηχο Δοξαστικὸ τῶν Ἑσπερίων τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου «Θεαρχίω νεύματι» ὅπως τὸ ἔγραψε στὸ ἔργο του «Ἡ Πατριαρχικὴ Φόρμιγξ - Μουσικὴ Κυψέλη» ὁ ἀοίδιμος Ἄρχων Πρωτοψάλτης τῆς Μεγάλης του Χριστοῦ Ἐκκλησίας Κωνσταντῖνος Πρίγγος, διασκευὴ πάνω στὸ μελοποίηση τοῦ Πέτρου τοῦ Πελοποννησίου. Στὴν παροῦσα ἀνάρτηση παρατίθεται ἡ ἠχογράφηση τοῦ μέλους αὐτοῦ ἀπὸ πρόβα τῆς μεγάλης χορωδίας τοῦ Συνδέσμου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως. Τὸ χορὸ διευθύνει ὁ Ἄρχων Πρωτοψάλτης τῆς Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας.

Πηγή

Ο Μεγάλος «Ξένος» (Δος μοι τούτον τον ξένον)

Τον ήλιον κρύψαντα τας ιδίας ακτίνας

και το καταπέτασμα του ναού διαρραγέν

τω του Σωτήρος θανάτω, ο Ιωσήφ θεασάμενος

προσήλθε των Πιλάτω και καθικετεύει λέγων:

«Δός μοι τούτον τον ξένον,

Τον εκ βρέφους ως ξένον ξενωθέντα εν κόσω.

Δος μοι τούτον τον ξένον,

ον ομόφυλοι, μισούντες θανατούσιν ως ξένον.

Δος μοι τούτον τον ξένον,

ον ξενίζομαι βλέπειν του θανάτου τον ξένον.

Δος μοι τούτον τον ξένον,

όστις...

Ὑμνολογικά Μεγάλης Παρασκευῆς

Ὅταν ὁ Ἰωσήφ μαζί μέ τό Νικόδημο, κατέβασε ἀπό τό ξύλο ἐσένα, πού φορᾶς σάν ἱμάτιο τό φῶς, καί σέ εἶδε νεκρό, γυμνό καί ἄταφο, ἀναλαβών θρῆνο γεμάτο συμπάθεια καί κλαίοντας ἔλεγε: Ἀλίμονο σ᾽ ἐμένα, γλυκύτατε Ἰησοῦ! Πρίν ἀπό λίγο ὁ ἥλιος, βλέποντάς σε νά κρέμεσαι στό σταυρό, ντύθηκε στό σκοτάδι καί ἡ γῆ ἀπό τό φόβο της κλονιζόταν καί σχίστηκε σέ δύο τό καταπέτασμα τοῦ ναοῦ. Ἀλλ᾽ ὅμως τώρα κατανοῶ ὅτι γιά μένα ὑπέστης θάνατο. Πῶς νά σέ κηδεύσω, Θεέ μου; Ἤ πῶς νά σέ τυλίξω σέ σεντόνια; Μέ ποιά τραγούδια θά ψάλλω κατά τήν ἐκφορά σου, εὐσπλαχνικέ Κύριε; Δοξολογῶ τά πάθη σου, ἀπευθύνω ὕμνους στήν ταφή σου μαζί μέ τήν Ἀνάστασή σου, κραυγάζοντας: Κύριε, δόξα σοι.

Συγκλονιστικότατος ὁ ἐπιτάφιος θρῆνος τοῦ Ἰωσήφ! Τοῦ ἀνθρώπου πού ἦταν τόσο κοντινός στόν Κύριο, τόν ἀγαποῦσε θερμά, καί βουβός παρακολουθοῦσε τό δράμα του, πνιγμένος

Δός μοι τοῦτον τὸν ξένον: Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας

Γεωργίου Ἰ. Βιλλιώτη

Μεγάλη Παρασκευή

17-4-2020

Εἶναι ἀπολύτως εὔλογο ποὺ αὐτὲς τὶς ἅγιες ἡμέρες ὁ νοῦς μας, ἡ καρδιά μας, ὅλο μας τὸ «εἶναι» εἶναι στραμμένα στὰ ἅγια, σωτήρια ΠΑΘΗ τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. Ἡ σημερινὴ ἡμέρα, ἡ Μεγάλη Παρασκευή, συγκινεῖ ἀκόμα καὶ τοὺς χλιαροὺς τῇ πίστει. Ἡ Μεγάλη Παρασκευή κατέστη συνώνυμο τῆς θλίψεως καὶ τοῦ πόνου. Πέρασε στὴν γλῶσσα τοῦ λαοῦ μας, ἀλλὰ καὶ τῶν μεγάλων συγγραφέων μας: «Γιατί εἶσαι σὰν τὴν Μεγάλη Παρασκευή» δὲν λέμε συχνά; «Ἀλύτρωτη, Παρασκευή Μεγάλη, ἡ ζωή μας ὅλη» μονολογεῖ ἡ ποιήτρια Ἑλένη Χωρεάνθη. 

Ἕνα ἀπὸ τὰ πρόσωπα ποὺ διήκονησαν στὸ θεῖο Πάθος, καὶ ἀπὸ μικρὸ παιδὶ μὲ συγκινοῦσε ἡ στάση του, στὶς μεγαλειώδεις ἐκεῖνες στιγμὲς ἦταν ἀπὸ Ἀριμαθαίας Ἰωσήφ,

Η Αγία Κασσιανή...και το τροπάριό της! Ιδού η αληθινή ιστορία της...

"Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.

Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.

Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.

Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη.

Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σήν δούλην παρίδης, Ο αμέτρητον έχων το έλεος".

(Φώτη Κόντογλου - μεταγραφή)